| เพราะเป็นของรุ่งเรืองมากด้วยการกำหนดอาโลกะ - แสงสว่าง, ชื่อว่า |
| ทิพย์ แม้เพราะมีทางไปมาก ด้วยการเห็นรูปภายในฝาเรือนเป็นต้นได้. |
| คำทั้งหมดนั้น พึงทราบตามครรลองแห่งคัมภีร์ศัพทศาสตร์. |
| เพราะอรรถว่าเห็น จึงชื่อว่า จักขุ, ญาณนั้นเหมือนกับจักขุ แม้ |
| เหตุนั้น จึงชื่อว่า จักขุ, จักขุนั้นด้วยเป็นเพียงดังทิพย์ด้วย ฉะนั้น |
| จึงชื่อว่า ทิพจักขุ, ทิพจักขุนั้นด้วย ญาณด้วย รวมกันเป็น ทิพ- |
| จักขุญาณ - ญาณในทิพจักขุ. |
| |
| ๕๕. อรรถกถา อาสวักขยญาณุทเทส |
| ว่าด้วย อาสวักขยญาณ |
| คำว่า จตุสฏฺิยา อากาเรหิ - ด้วยอาการ ๖๔ ความว่า |
| ด้วยอาการแห่งอินทรีย์อย่างละ ๘ ในมรรคผลหนึ่ง ๆ ทั้ง ๘ ในมรรคผล |
| ละ ๘ ละ ๘ จึงรวมเป็น ๖๔. |
| คำว่า ติณฺณนฺนํ อินฺทฺริยานํ - อินทรีย์ ๓ ความว่า ใน |
| อินทรีย์ ๓ เหล่านี้คือ อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์, อัญญินทรีย์, |
| อัญญาตาวินทรีย์. |
| คำว่า วสิภาวตา ปญฺา - ปัญญาคือความเป็นผู้มีความ |
| ชำนาญ ความว่า ปัญญาอันเป็นไปแล้วโดยความเป็นผู้มีความชำนาญ, |
๑๔๘ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑