๑๖ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑
| ความรู้แตกฉานในชรามรณะ ชื่อ อรรถ- |
| ปฏิสัมภิทา, ความรู้แตกฉานในเหตุเกิดแห่งชรา- |
| มรณะ ชื่อว่า ธรรมปฏิสัมภิทา, ความรู้แตกฉาน |
| ในความดับแห่งชรามรณะ ชื่อว่า อรรถปฏิสัมภิทา, |
| ความรู้แตกฉานในปฏิปทาอันเป็นเหตุให้ถึงความ |
| ดับแห่งชรามรณะ ชื่อว่า ธรรมปฏิสัมภิทา. |
| ความรู้แตกฉานในชาติ ฯลฯ ความรู้แตก |
| ฉานในภพ ฯลฯ ความรู้แตกฉานในอุปาทาน ฯลฯ |
| ความรู้แตกฉานในตัณหา ฯลฯ ความรู้แตกฉาน |
| ในเวทนา ฯลฯ ความรู้แตกฉานในผัสสะ ฯลฯ |
| ความรู้แตกฉานในสฬายตนะ ฯลฯ ความรู้แตก |
| ฉานในนามรูป ฯลฯ ความรู้แตกฉานในวิญญาณ |
| ฯลฯ ความรู้แตกฉานในสังขารทั้งหลาย ชื่อว่า |
| อรรถปฏิสัมภิทา. ความรู้แตกฉานในเหตุเกิดแห่ง |
| สังขาร ชื่อว่า ธรรมปฏิสัมภิทา, ความรู้แตกฉาน |
| ในความดับแห่งสังขาร ชื่อว่า อรรถปฏิสัมภิทา, |
| ความรู้แตกฉานในปฏิปทาอันเป็นเหตุให้ถึงความ |
| ดับแห่งสังขาร ชื่อว่า ธรรมปฏิสัมภิทา. |
| ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้แตกฉานซึ่ง |
| ธรรม คือ สุตตะ เคยยะ เวยยากรณะ คาถา |
| อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรมะ เวทัลละ |
| นี้เรียกว่า ธรรมปฏิสัมภิทา, ภิกษุนั้นย่อมรู้แตก |
| ฉานในอรรถแห่งภาษิตนั้น ๆ ว่า นี้เป็นอรรถแห่ง |
| ภาษิตนี้, นี้เป็นอรรถแห่งภาษิตนั้น นี้เรียกว่า |
| อรรถปฏิสัมภิทา. |
| สภาวธรรมทั้งหลายที่เป็นกุศลเป็นไฉน ? |
| กามาวจรกุศลจิต เกิดพร้อมด้วยโสมนัส |
| ประกอบด้วยปัญญา มีรูปเป็นอารมณ์ ฯลฯ มี |
| ธรรมเป็นอารมณ์ หรือปรารภอารมณ์ใด ๆ เกิดขึ้น |
| ในสมัยใด ผัสสะ ฯลฯ อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น |
| ธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า สภาวธรรมทั้งหลายที่เป็นกุศล. |
| ความรู้แตกฉานในธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมปฏิ- |
| สัมภิทา, ความรู้แตกฉานในวิบากแห่งธรรมเหล่า |
| นั้น ชื่อว่า อรรถปฏิสัมภิทา. |
| คำว่า ตตฺร ธมฺมนิรุตฺตาภิลาเป าณํ ความว่า ความรู้ |
| แตกฉานในคำพูด คำกล่าว คำที่เปล่งถึงสภาวนิรุตติอันเป็นโวหารที่ไม่ |