๑๖๓ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑
| อะไร ๆ อันพระตถาคตเจ้านั้นไม่เห็นแล้วไม่ | ||
| มีในโลกนี้ อนึ่ง อะไร ๆ ที่ไม่รู้แจ้งและไม่ควรรู้ | ||
| ก็ไม่มี, สิ่งใดที่ควรแนะนำมีอยู่ พระตถาคตเจ้า | ||
| ได้รู้ธรรมทั้งหมดนั้นแล้ว เพราะเหตุนั้น พระตถา- | ||
| คตเจ้าจึงชื่อว่า สมันตจักขุ๑. | ||
| ฉะนั้น ญาตสัพพัญญุตาเท่านั้น ย่อมถูกต้อง. ก็เมื่อเป็นเช่นนี้ | ||
| สัพพัญญุตญาณนั่นแล ย่อมมีได้โดยกิจ โดยอสัมโมหะ โดยการสำเร็จ | ||
| แห่งเหตุ โดยเนื่องกับอาวัชชนะ ด้วยประการฉะนี้. อารมณ์เป็น | ||
| เครื่องกั้นญาณนั้นไม่มี เป็นญาณที่เนื่องด้วยอาวัชชนะนั่นเอง ฉะนั้น | ||
| ญาณนั้นจึงชื่อว่า อนาวรณะ - ไม่มีการติดขัด, อนาวรณะ นั้นนั่น | ||
| แหละ ท่านเรียกว่า อนาวรณญาณ ด้วยประการฉะนี้. | ||
| คำว่า อิมานิ เตสตฺตติ าณานิ - ญาณ ๗๓ เหล่านี้ ความ | ||
| ว่า ญาณทั้ง ๗๓ เหล่านี้ ท่านยกขึ้นแสดงด้วยสามารถแห่งญาณอันทั่ว | ||
| ไปและไม่ทั่วไปแก่พระสาวกทั้งหลาย. | ||
| คำว่า อิเมสํ เตสตฺตติยา าณานํ - แห่งญาณ ๗๓ เหล่านี้ | ||
| ความว่า แห่งญาณทั้งหลาย ๗๓ ญาณเหล่านี้อันท่านกล่าวแล้ว ตั้งแต่ | ||
| ๑. ขุ. มหา. ๒๔/๗๒๗. | ||
| ต้น. ก็คำนี้ เป็นฉัฏฐีวิภัตติลงในอรรถว่าเป็นกลุ่ม. ปาฐะว่า เตสตฺ- |
| ตตีนํ ดังนี้ก็มี. เมื่อกล่าวว่า เตสตฺตติยา พึงทราบว่าเป็นพหุวจนะ |
| ในรูปเอกวจนะ |
| คำว่า สตฺตสฏฺิ าณานิ - ญาณ ๖๗ ได้แก่ ญาณ ๖๗ |
| นับตั้งแต่ต้นมา. |
| คำว่า สาวกสาธารณานิ - ทั่วไปแก่พระสาวก ความว่า |
| ชื่อว่า สาวก เพราะเกิดโดยชาติแห่งอริยะในที่สุดแห่งการฟัง, ชื่อว่า |
| สาธารณะ เพราะการทรงไว้มีอยู่แก่ญาณเหล่านั้น, ญาณ ๖๗ นั้น |
| เป็นญาณที่ทั่วไปแก่พระสาวกของพระตถาคตเจ้าทั้งหลาย ชื่อว่า สาวก- |
| สาธารณะ - ทั่วไปแก่พระสาวกทั้งหลาย. |
| คำว่า ฉ าณานิ - ญาณ ๖ ได้แก่ ๖ ญาณที่ท่านยกขึ้น |
| แสดงในที่สุด. |
| คำว่า อสาธารณานิ สาวเกหิ - ไม่ทั่วไปแก่พระสาวก |
| ความว่า ญาณทั้งหลาย ๖ ญาณ เฉพาะของพระตถาคตเจ้าทั้งหลาย |
| ไม่ทั่วไปแก่พระสาวกทั้งหลาย ฉะนี้แล. |
| อรรถกถาญาณกถามาติกุทเทส |
| ในอรรถกถาปฏิสัมภิทามรรค ชื่อสัทธัมมปกาสินี จบ |