ที่ได้ฟังแล้ว   ชื่อว่า   โสตาวธาน   ตามนัยที่ได้กล่าวไว้แล้วในก่อนของ
พระศาสดาหรือของเพื่อนพรหมจรรย์ผู้ควรเคารพ   แสดงอยู่ซึ่งธรรมว่า
ธรรมทั้งหลายเหล่านี้    อันพระโยคีบุคคลควรรู้ยิ่ง   ดังนี้,   ปัญญาเป็น
เครื่องรู้โสตาวธานนั้น    คือปัญญาเป็นเครื่องรู้สุตะนั้น  ได้แก่  ปัญญา
อันทำการกำหนดรู้ซึ่งปริยาย   ชื่อว่า  สุตมยญาณ.
            คำว่า   ตํปชานนา - เป็นเครื่องรู้ซึ่งสุตะนั้น     เป็นฉัฏฐีตัป-
ปุริสสมาส   วิเคราะห์ว่า   ตสฺส ปชานนา - เป็นเครื่องรู้ซึ่งสุตะนั้น.
อีกอย่างหนึ่ง  เป็นทุติยาวิภัตติด้วยสามารถแห่งวิภัตติวิปลาสว่า  ตํ ปชา-
นนา  ดังนี้.
            ก็คำว่า   อภิญฺเยฺยา - ควรรู้ยิ่ง   ความว่า   ควรรู้ด้วยสามารถ
แห่งการรู้ซึ่งสภาวลักษณะ     คือด้วยอาการแห่งปัญญาในมหากุศลญาณ
สัมปยุตจิต.
            คำว่า   ปริญฺเยฺยา - ควรกำหนดรู้   ความว่า  ควรรอบรู้ด้วย
สามารถแห่งการรู้ซึ่งสามัญลักษณะ     และด้วยสามารถแห่งการยังกิจให้
สำเร็จ.
            คำว่า   ภาเวตพฺพา - ควรอบรม   ความว่า   ควรเจริญ.
            คำว่า   สจฺฉิกาตพฺพา - ควรทำให้แจ้ง    ความว่า   ควรทำให้
ประจักษ์.      ก็การทำให้แจ้งมี  ๒  อย่างคือ     การทำให้แจ้งด้วยการได้

เฉพาะ ๑   การทำให้แจ้งด้วยการทำให้เป็นอารมณ์ ๑.
            ธรรมทั้งหลายเหล่าใด  จัดจำแนกเข้าฝ่ายเสื่อม  กล่าวคือเป็นไป
ในฝ่ายแห่งความเสื่อมด้วยสามารถแห่งการกำเริบขึ้นแห่งธรรมอันเป็น
ข้าศึก    ฉะนั้น    ธรรมทั้งหลายเหล่านั้น  จึงชื่อว่า   หานภาคิยา - อัน
เป็นส่วนแห่งความเสื่อม.
            ธรรมทั้งหลายเหล่าใด    จัดจำแนกเข้าในฝ่ายดำรงอยู่  กล่าวคือตั้ง
อยู่   ด้วยสามารถแห่งการตั้งมั่นแห่งสติตามสมควรแก่ธรรมนั้น   ฉะนั้น
ธรรมทั้งหลายเหล่านั้น   จึงชื่อว่า   €ิติภาคิยา - อันเป็นส่วนแห่งการ
ดำรงอยู่.
            ธรรมทั้งหลายเหล่าใด  จัดจำแนกเข้าในฝ่ายคุณวิเศษด้วยสามารถ
แห่งการบรรลุคุณพิเศษในเบื้องบน     ฉะนั้น   ธรรมทั้งหลายเหล่านั้น
จึงชื่อว่า   วิเสสภาคิยา - อันเป็นส่วนแห่งคุณพิเศษ.
            ธรรมใด  ย่อมชำแรก  ย่อมทำลาย   กองโลภะ  โทสะ    โมหะ
ซึ่งยังไม่เคยจำแรก  ไม่เคยทำลาย   ฉะนั้น  ธรรมนั้นจึงชื่อว่า  นิพ-
เพธะ - ผู้ทำลาย   คือ  อริยมรรค,  ธรรมทั้งหลายเหล่าใด   ย่อมจัด
จำแนกเข้าในฝ่ายทำลายนั้น   ด้วยสามารถแห่งการตั้งขึ้นแห่งสัญญามน-
สิการอันสหรคตด้วยนิพพิทา - ความเบื่อหน่าย   ฉะนั้น  ธรรมทั้งหลาย
เหล่านั้น   จึงชื่อว่า   นิพเพธภาคิยา - อันเป็นส่วนแห่งความเบื่อ
หน่าย.