๑๗๗    ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑    ๑๗๗
อภิญเญยยนิทเทส
            [๒]     ปัญญาอันเป็นเครื่องทรงจำธรรมที่ได้ฟังมาแล้ว  คือ เป็น
เครื่องรู้ชัดซึ่งธรรมที่ได้สดับมาแล้วนั้นว่า    ธรรมเหล่านี้ควรรู้ยิ่ง      เป็น
สุตมยญาณอย่างไร  ?
            ธรรมอย่างหนึ่งควรรู้ยิ่ง  คือ  สัตว์ทั้งปวงดำรงอยู่ได้ด้วยอาหาร
            ธรรม  ๒   ควรรู้ยิ่ง   คือ   ธาตุ  ๒
            ธรรม  ๓   ควรรู้ยิ่ง   คือ   ธาตุ  ๓
            ธรรม  ๔   ควรรู้ยิ่ง   คือ   อริยสัจ ๔
            ธรรม  ๕   ควรรู้ยิ่ง   คือ   วิมุตตายนะ  ๕
            ธรรม  ๖    ควรรู้ยิ่ง   คือ   อนุตตริยะ  ๖
            ธรรม   ๗   ควรรู้ยิ่ง   คือ   นิททสวัตถุ - เหตุที่พระขีณาสพนิพ-
พานแล้วไม่ปฏิสนธิอีกต่อไป  ๗
                   ธรรม ๘   ควรรู้ยิ่ง   คือ  อภิภายตนะ-อารมณ์แห่งญาณอันฌายี
บุคคลครอบงำไว้  ๘
            ธรรม  ๙  ควรรู้ยิ่ง   คือ   อนุปุพพวิหาร  ๙
            ธรรม  ๑๐  ควรรู้ยิ่ง  คือ   นิชชรวัตถุ - เหตุกำจัดมิจฉาทิฏฐิ
เป็นต้น  ๑๐.
            [๓]    ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย    ธรรมชาติทั้งปวงควรรู้ยิ่ง   ดูก่อน
ภิกษุทั้งหลาย    ก็ธรรมชาติทั้งปวงควรรู้ยิ่ง    คืออะไร ?   คือ   ตา   รูป
จักขุวิญญาณ  จักขุสัมผัส    สุขเวทนา   ทุกขเวทนา   หรือแม้อทุกขมสุข-
เวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะจักษุสัมผัสเป็นปัจจัย   (แต่ละอย่าง ๆ)  ควรรู้ยิ่ง
หู  เสียง  ฯลฯ  จมูก    กลิ่น ฯลฯ  ลิ้น  รส  ฯลฯ  กาย  โผฏฐัพพะ
ฯลฯ ใจ  ธรรมารมณ์  มโนวิญญาณ  มโนสัมผัส  สุขเวทนา  ทุกขเวทนา
หรือแม้อทุกขมสุขเวทนา  ที่เกิดขึ้น  เพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัย  ควร
รู้ยิ่งทุกอย่าง.
            [๔]    รูป   เวทนา  สัญญา   สังขาร   วิญญาณ  จักขุ   โทตะ
ฆานะ   ชิวหา   กาย  ใจ   รูป  เสียง  กลิ่น   รส    โผฏฐัพพะ   ธรรมา-