๒๑๒    ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑    ๒๑๓
            ลามกเป็นอเนกเหล่าใด    มีมิจฉาวายามะเป็นปัจจัย
            ย่อมเกิดขึ้น   อกุศลธรรมทั้งหลายเหล่านั้นของผู้มี
            สัมมาวายามะนั้น  ก็ย่อมเสื่อมลงด้วย,  และกุศล-
            ธรรมเป็นอเนกมีสัมมาวายามะเป็นปัจจัย    ก็ย่อม
            ถึงซึ่งความเจริญเต็มที่.
                   ๗.  ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย    มิจฉาสติของผู้มี
            สัมมาสติ  ย่อมเสื่อมลง  อกุศลธรรมอันลามกเป็น
            อเนกมีมิจฉาสติเป็นปัจจัย  ย่อมเกิดขึ้น   อกุศล-
            ธรรมทั้งหลายเหล่านั้น    ของผู้มีสัมมาสตินั้น    ก็
            ย่อมเสื่อมลงด้วย,  และกุศลธรรมเป็นอเนกมีสัม-
            มาสติเป็นปัจจัย  ก็ย่อมถึงซึ่งความเจริญเต็มที่.
                   ๘.  ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย   มิจฉาสมาธิของผู้
            มีสัมมาสมาธิ  ย่อมเสื่อมลง,  อกุศลธรรมอันลามก
            เป็นอเนกเหล่าใด  มีมิจฉาสมาธิเป็นปัจจัย    ย่อม
            เกิดขึ้น   อกุศลธรรมทั้งหลายเหล่านั้นของผู้มีสัม-
            มาสมาธินั้น    ก็ย่อมเสื่อมลงด้วย,   และกุศลธรรม
            เป็นอเนกมีสัมมาสมาธิเป็นปัจจัย      ก็ย่อมถึงซึ่ง
            ความเจริญเต็มที่.
                   ๙.  ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย  มิจฉาญาณของผู้มี
            สัมมาญาณ   ย่อมเสื่อมลง,   อกุศลธรรมอันลามก
            เป็นอเนกเหล่าใด    มีมิจฉาญาณเป็นปัจจัย   ย่อม
            เกิดขึ้น  อกุศลธรรมทั้งหลายเหล่านั้นของผู้มีสัมมา-
            ญาณนั้น   ก็ย่อมเสื่อมลงด้วย,  และกุศลธรรมเป็น
            อเนกมีสัมมาญาณเป็นปัจจัย     ก็ย่อมถึงซึ่งความ
            เจริญเต็มที่.
                  ๑๐.  ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย  มิจฉาวิมุตติของผู้
            มีสัมมาวิมุตติ  ย่อมเสื่อมลง,  อกุศลธรรมอันลามก
            เป็นอเนกเหล่าใด   มีมิจฉาวิมุตติเป็นปัจจัย   ย่อม
            เกิดขึ้น    อกุศลธรรมทั้งหลายเหล่านั้น     ของผู้มี
            สัมมาวิมุตตินั้น  ก็ย่อมเสื่อมลงด้วย,   และกุศล-
            ธรรมเป็นอเนกมีสัมมาวิมุตติเป็นปัจจัย   ก็ย่อมถึง
            ซึ่งความเจริญเต็มที่*.
อรรถกถาจักขาทินิทเทส
ว่าด้วย  จักษุเป็นต้น
            ๓]   คำมีอาทิว่า   สพฺพํ  ภิกฺขเว  อภิญฺเยฺยํ - ดูก่อนภิกษุ
ทั้งหลาย   สิ่งทั้งปวงควรรู้ยิ่งดังนี้  พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว     พึง
๑. องฺ.ทสก. ๒๔/๑๐๖.