ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย  บรรดาองค์ทั้ง ๘ นั้น
         สัมมาทิฏฐิย่อมเป็นประธาน,  ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
         ก็สัมมาทิฏฐิ   ย่อมเป็นประธานอย่างไร  ?  คือ ภิกษุ
         รู้จักสัมมาทิฏฐิว่าเป็นสัมมาทิฏฐิ    รู้จักมิจฉาทิฏฐิ
         ว่าเป็นมิจฉาทิฏฐิ  ความรู้ของเธอนั้น   เป็นสัมมา-
         ทิฏฐิ.
                     ภิกษุรู้จักสัมมาสังกัปปะว่าเป็นสัมมาสัง-
         กัปปะ,   รู้จักมิจฉาสังกัปปะว่าเป็นมิจฉาสังกัปปะ.
                     ภิกษุรู้จักสัมมาวาจาว่าเป็นสัมมาวาจา,
         รู้จักมิจฉาวาจาว่าเป็นมิจฉาวาจา.
                     ภิกษุรู้จักสัมมากัมมันตะว่าเป็นสัมมากัม-
         มันตะ,    รู้จักมิจฉากัมมันตะว่าเป็นมิจฉากัมมันตะ.
                     ภิกษุรู้จักสัมมาอาชีวะว่าเป็นสัมมาอาชีวะ,
         ภิกษุรู้จักมิจฉาอาชีวะว่าเป็นมิจฉาอาชีวะ.
                     ภิกษุรู้จักสัมมาวายามะว่าเป็นสัมมาวายา-
         มะ,   ภิกษุรู้จักมิจฉาวายามะว่าเป็นมิจฉาวายามะ.
                     ภิกษุรู้จักสัมมาสติว่าเป็นสัมมาสติ,   ภิกษุ
         รู้จักมิจฉาสติว่าเป็นมิจฉาสติ.

                     ภิกษุรู้จักสัมมาสมาธิว่าเป็นสัมมาสมาธิ,
         ภิกษุรู้จักมิจฉาสมาว่าเป็นมิจฉาสมาธิ.      ความรู้
         ของเธอนั้นเป็นสัมมาทิฏฐิ.๑
         ท่านกล่าวญาณกถาไว้แต่ต้นก็เพื่อจะให้ญาณ กล่าวคือ ความเห็น
ชอบว่า     เมื่อสัมมาทิฏฐิเป็นประธานสำเร็จ  แล้วก็จักรู้ความที่มิจฉาทิฏฐิ
ทั้งหลายเป็นมิจฉาทิฏฐิดังนี้   ให้สำเร็จก่อน.
         พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
                     ดูก่อนอุทายี   เธอจงงดขันธ์ส่วนอดีตและ
         อนาคตไว้ก่อน    เราจักแสดงธรรมแต่เธอว่า     เมื่อ
         เหตุนี้มี   ผลนี้ก็ย่อม    เพราะเหตุนี้เกิด    ผลนี้จึงเกิด,
         เมื่อเหตุนี้ไม่มี   ผลนี้ก็ย่อมไม่มี     เพราะเหตุนี้ดับ
         ผลนี้ก็ย่อมดับ     ดังนี้.๒
และ       เพราะเว้นปุพพันตทิฏฐิและอปรันตทิฏฐิแล้วกล่าวญาณเท่านั้น
ท่านจึงกล่าวญาณกถาไว้แต่ต้น.
         พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
                     อย่าเลย    สุภัททะ  ข้อที่ถามว่า   สมณ-
         พราหมณ์เหล่านั้นทั้งหมด     ได้ตรัสรู้ตามปฏิญญา
         ของตน ๆ หรือ   หรือว่าทั้งหมดไม่ได้ตรัสรู้    หรือ
๑. ม.อุ. ๑๔/๒๕๔.   ๒. ม.ม. ๑๓/๓๗๑.