๒๙๔    ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑    ๒๙๕
         บทว่า   อนุฏฺ€ิตฏฺโ€  -  สภาพที่ตั้งขึ้นเนือง ๆ  ได้แก่   สภาพที่
เข้าไปตั้งไว้เฉพาะ.
          บทว่า  ปริจิตฏฺโ€ -  สภาพที่อบรม ได้แก่   สภาพที่สะสมไว้โดย
รอบ.
          บทว่า สุสมารทฺธฏฺโ€  -  สภาพที่ปรารภพร้อมด้วยดีได้แก่  สภาพ
ที่เริ่มด้วยดี   อธิบาย   สภาพที่ทำไว้ดี.   อีกอย่างหนึ่งควรประกอบบท  ๕
บท   ตามลำดับด้วยความเป็นผู้ชำนาญในอาวัชชนะ  สมาปัชนะ    อธิฏ-
ฐานะ   วุฏฐานะ    ปัจจเวกขณะ.
           สภาพที่กำหนดถือเอา - สภาพที่เป็นบริวาร     สภาพที่บริบูรณ์
แห่งจิตเจตสิกในเวลาที่ถึงยอดแห่งการภาวนาอารมณ์   มีกสิณเป็นต้น.
           ชื่อว่า   สโมธานฏฺโ€  - สภาพที่ประชุม   เพราะเจตสิกเหล่านั้น
ตั้งไว้แล้วชอบ   ด้วยการประชุมในอารมณ์เดียว.
          ชื่อว่า    อธิฏฺ€านฏฺโ€  -  สภาพที่อธิษฐาน    เพราะจิตเจตสิก
เหล่านั้น   ครอบงำอารมณ์ด้วยการปลูกกำลัง   แล้วตั้งมั่น.
           ชื่อว่า   อาเสวนฏฺโ€ - สภาพที่เสพ   เพราะเสพอย่างเอาใจใส่
แห่งสมถะหรือวิปัสสนาตั้งแต่ต้น.
           ชื่อว่า   ภาวนฏฺโ€ -  สภาพที่เจริญ   เพราะสามารถทำให้เจริญ.
          ชื่อว่า  พหุลีกมฺมฏฺโ€ - สภาพที่ทำให้มาก   เพราะการทำบ่อย ๆ.
           ชื่อว่า   สุสมุคฺคตฏฺโ€ - สภาพที่รวมด้วยดี   เพราะสามารถการ
รวมสิ่งที่ทำไว้มากแล้วด้วยดี.
          ชื่อว่า   สุวิมุตฺตฏฺโ€ - สภาพที่หลุดพันด้วยดี   เพราะสามารถ
การหลุดพ้นด้วยดี   จากธรรมเป็นข้าศึกของสภาพที่รวมไว้ดีแล้ว     และ
สามารถในการน้อมไปด้วยดีในอารมณ์.
         พระสารีบุตรกล่าวถึงบท  ๔  บท  มีบทว่า  พุชฺฌนฏฺโ€ -  สภาพ
ที่ตรัสรู้ด้วยโพชฌงค์เป็นต้น.
           ชื่อว่า   พุชฺฌนฏฺโ€ - สภาพที่ตรัสรู้โพชฌงค์  เพราะองค์แห่ง
โพชฌงค์ของโสดาปัตติมรรค.
         ชื่อว่า   อนุพุชฺฌนฏฺโ€ -  สภาพที่ตรัสรู้ตามโพชฌงค์   เพราะ
องค์แห่งโพชฌงค์ของอนาคามิมรรค.
         ชื่อว่า  ปฏิพุชฺฌนฏฺโ€ - สภาพที่ตรัสรู้เฉพาะโพชฌงค์  เพราะ
องค์แห่งโพชฌงค์ของอนาคามิมรรค.
         ชื่อว่า  สมฺพุชฺฌนฏฺโ€ - สภาพที่ตรัสรู้พร้อมโพชฌงค์  เพราะ
องค์แห่งโพชฌงค์ของอรหัตมรรค.   อีกอย่างหนึ่ง  ชื่อว่า  พุชฺฌนฏฺโ€-
สภาพที่ตรัสรู้โพชฌงค์ด้วยวิปัสสนา.  ชื่อว่า  อนุพุชฺฌนฏฺโ€ - สภาพที่
ตรัสรู้ตามโพชฌงค์ด้วยทัสนมรรค.   ชื่อว่า  ปฏิพุชฺฌนฏฺโ€ -  สภาพที่
ตรัสรู้เฉพาะโพชฌงค์ด้วยภาวนามรรค.  ชื่อว่า  สมฺพุชฺฌนฏฺโ€ -  สภาพ-