๓๐๐ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑
| ชื่อว่า มูลฏฺโ - สภาพที่เป็นมูลแห่งฉันทะในเวลาเริ่มภาวนา |
| ตั้งฉันทะไว้เป็นหลัก. |
| ชื่อว่า ปาทฏฺโ - สภาพที่เป็นบาทแห่งฉันทะ เพราะความเป็น |
| หลักแห่งสหชาตธรรม. ปาฐะว่า ปทฏฺโ ก็มี. |
| ชื่อว่า ปธานฏฺโ สภาพที่เป็นประธานแห่งฉันทะ เพราะ |
| ความเป็นใหญ่ยิ่ง ให้ถึงความสำเร็จ. |
| ชื่อว่า อิชฺฌนฏฺโ - สภาพที่สำเร็จแห่งฉันทะ ในเวลาประกอบ |
| ความเพียร. |
| ชื่อว่า อธิโมกฺขฏฺโ - สภาพที่น้อมไปแห่งฉันทะ. เพราะ |
| ประกอบด้วยสัทธา. ชื่อว่า ปคฺคหฏฺโ - สภาพที่ประคองไว้แห่งฉันทะ |
| เพราะประกอบความเพียร. |
| ชื่อว่า อุปฏฺฐานฏฺโ - สภาพที่ตั้งมั่นแห่งฉันทะ เพราะ |
| ประกอบด้วยสติ. |
| ชื่อว่า อวิกฺเขปฏฺโ - สภาพที่ไม่ฟุ้งซ่านแห่งฉันทะ เพราะ |
| ประกอบด้วยสมาธิ. |
| ชื่อว่า ทสฺสนฏฺโ - สภาพที่เห็นแห่งฉันทะ เพราะประกอบ |
| ด้วยปัญญา. |
| ๔๒ ] ชื่อว่า วีริยฏฺโ สภาพแห่งวีริยะ คือสภาพที่ประคอง |
| ไว้. |
| ชื่อว่า มูลฏฺโ - สภาพที่เป็นมูลแห่งวีริยะ ในเวลาเริ่มภาวนา |
| ตั้งวีริยะไว้เป็นหลัก. |
| ชื่อว่า ปคฺคหฏฺโ - สภาพที่ประคองไว้แห่งวีริยะ เพราะมีความ |
| เพียรด้วยตนเอง. |
| ๔๓] ชื่อว่า จิตฺตฏฺโ - สภาพแห่งจิต คือมากด้วยความคิด. |
| ชื่อว่า มูลฏฺโ สภาพที่เป็นมูลแห่งจิต ในเวลาเริ่มภาวนาตั้ง |
| จิตไว้เป็นหลัก. |
| ๔๔] ชื่อว่า วีมํสฏฺโ - สภาพแห่งวิมังสา คือสภาพที่เข้าไป |
| สอบสวน. |
| ชื่อว่า มูลฏฺโ - สภาพที่เป็นมูลแห่งวิมังสา ในเวลาเริ่มภาวนา |
| ตั้งวิมังสาไว้เป็นหลัก. |
| ชื่อว่า ทสฺสนฏฺโ - มีสภาพที่เห็นแห่งวีมังสา เพราะพิจารณา |
| ด้วยตนเอง. |
| ชื่อว่า พระสารีบุตรได้ชี้แจงถึงการวิสัชนา ๑๖ ข้อ มีบทว่า |
| ทุกฺขสฺส ปิฬนฏฺโ - สภาพที่ทุกข์บีบคั้นเป็นต้น ด้วยลักษณะอันถ่อง- |
| แท้แห่งสัจจะ. |