ภาโว-ความปรากฏ  ได้แก่   การเกิดขึ้น.      บทว่า   อายตนานํ   พึง
ทราบว่า   ท่านสงเคราะห์ด้วยอำนาจอายตนะซึ่งเกิดขึ้นในภพนั้น ๆ.
           บทว่า  ปฏิลาโภ - การได้เฉพาะ   ได้แก่   ความปรากฏในเพราะ
สันตตินั่นเอง.   เพราะว่า   อายตนะเหล่านั้นปรากฏ   เป็นอันชื่อว่า  ได้
เฉพาะแล้ว.
          บทว่า   อยํ   วุจฺจติ   ชาติ  คือ   นี้ท่านกล่าวว่า   ชาติ.
          พึงทราบวินิจฉัยในชรานิทเทสดังต่อไปนี้      บทว่า   ชรา   เป็น
ปฐมาวิภัตติลงในอรรถสภาวะ   แปลว่า   ความแก่       บทว่า   ชีรณตา
เป็นอาการนิทเทส   แปลว่า   ความชำรุด
          สามบทมีบทว่า   ขณฺฑิจฺจํ - ความเป็นผู้มีฟันหักเป็นต้น   เป็น
กิจนิทเทส  -   แสดงกิจที่ปรากฏ   ในขณะล่วงกาลผ่านวัย,    สองบทหลัง
เป็นปกตินิทเทส - แสดงความเป็นปกติ
            จริงอยู่   ความนี้ท่านแสดงโดยสภาวะด้วยบทว่า   ชรา.     เพราะ
เหตุนั้น บทว่า  ขณฺฑิจฺจํ   นี้   จึงเป็นปฐมาวิภัตติลงในอรรถแห่งสภาวะ
ของชรานั้น.
            ด้วยบทว่า   ชีรณตา - ความชำรุดนี้ท่านแสดงโดยอาการ,   เพราะ
 เหตุนั้น      บทนี้จึงเป็นอาการนิทเทสของชรานั้น.

              ด้วยบทว่า   ขณฺฑิจฺจํ  นี้     ท่านแสดงโดยกิจ   คือ   ความที่ฟัน
และเล็บหักในเมื่อล่วงกาลผ่านวัยไป.
              ด้วยบทว่า   ปาลิจฺจํ - ความเป็นผู้มีผมหงอก   นี้ท่านแสดงโดย
กิจ   คือ   ความที่ผมและขนทั้งหลายหงอก.
              ด้วยบทว่า   วลิตฺตจตา  - ความเป็นผู้มีหนังเหี่ยว   นี้ท่านแสดง
โดยอาการ   คือ   ความที่เพื่อแห้งเหี่ยว   และหนังย่น.    เพราะเหตุนั้น
๓ บทของชรานั้นจึงเป็นกิจนิทเทส   ในขณะกาลเวลาผ่านไป.   ด้วยบท
ทั้ง ๓ นั้นท่านแสดงถึงชราปรากฏ      เห็นได้ชัดด้วยแสดงความผิดปกติ
เหล่านี้.   ทางไปของชราปรากฏในฟันเป็นต้น   ด้วยความเป็นผู้มีฟันหัก
เป็นต้น   แม้ลืมตาก็รู้ได้.    อนึ่ง  ชรามีความเป็นผู้มีฟันหักเป็นต้น   รู้
ไม่ได้.     เพราะชราจะพึงรู้ด้วยตาไม่ได้.      เหมือนทางไปของน้ำ   ลม
หรือไฟ   ย่อมปรากฏ   เพราะหญ้าและต้นไม้เป็นต้น   โค่นหัก  หรือถูก
ไฟไหม้   อนึ่ง  ทางไปนั้นไม่ปรากฏ  น้ำเป็นต้นเท่านั้นปรากฏ.
             ด้วยบทเหล่านี้ว่า  อายุโน  สํหานิ  อินฺทฺริยานํ  ปริปาโก- 
ความเสื่อมอายุ      ความแก่แห่งอินทรีย์ทั้งหลาย  คือท่านแสดงตามปกติ
กล่าวคือ   ความสิ้นไปแห่งอายุ   เพราะอายุเสื่อมยิ่งในขณะกาลเวลาผ่าน
ไปและความแก่แห่งอินทรีย์   มีชาติเป็นต้น,    เพราะเหตุนั้นพึงทราบว่า
บททั้งสองนี้เป็นปกตินิทเทส.