๗๐๒ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑
| เมื่อฝนหนาเม็ดตก พึงเห็นฟองน้ำฟองใหญ่ ๆ ผุดขึ้นๆ บนหลังน้ำ | ||
| แล้วก็แตกไป ฉะนั้น. | ||
| พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสหมายถึงพระโยคาวจรเห็นปานนั้นว่า | ||
| ยถา ปุพฺพุฬกํ ปสฺเส ยถา ปสฺเส มรีจิกํ | ||
| เอวํ โลกํ อเวกฺขนฺตํ มจฺจุราชา น ปสฺสติ.๑ | ||
| มัจจุราช ย่อมไม่เห็นผู้พิจารณาเห็นโลกอยู่ | ||
| เหมือนพระโยคาวจรเห็นฟองน้ำ หรือพยับแดด | ||
| ฉะนั้น. | ||
| เมื่อพระโยคาวจรนั้นเห็นบ่อย ๆ อย่างนี้ว่า สังขารทั้งหลาย | ||
| ทั้งปวง ย่อมแตกไป ๆ ดังนี้ ภังคานุปัสนาญาณมีอานิสงส์ ๘ เป็น | ||
| บริวารย่อมมีกำลัง. | ||
| อานิสงส์ ๘ เหล่านี้ คือ | ||
| การละภวทิฏฐิ ๑ | ||
| การสละความใคร่ในชีวิต ๑ | ||
| การประกอบความขวนขวายในการบุญทุกเมื่อ ๑ | ||
| ความมีอาชีพบริสุทธิ์ ๑ | ||
| การละความขวนขวายในการทำบาป ๑ | ||
| ความปราศจากภัย ๑ | ||
| ๑. ขุ. ธ. ๒๕/๓๓. | ||
| การได้ขันติและโสรัจจะ ๑ |
| การอดกลั้นความยินดียินร้าย ๑. |
| ด้วยเหตุนั้น โบราณาจารย์จึงกล่าวว่า |
| อิมานิ อฏฺคฺคุณมุตฺตมานิ |
| ทิสฺวา ตหึ สมฺมสตี ปุนปฺปุนํ, |
| อาทิตฺตเจลสฺสิรสูปโม มุนิ |
| ภงฺคานุปสฺสี อมตสฺส ปตฺติยา. |
| พระมุนี ผู้เห็นสังขารทั้งหลายแตกดับไป |
| เนือง ๆ ครั้นเห็นอานิสงส์อันมีการละภวทิฏฐิเป็น |
| ต้น เหล่านี้ว่าเป็นธรรมสูงสุด ด้วยคุณ ๘ ประการ |
| แล้ว เพื่อบรรลุอมตะคือพระนิพพาน จึงพิจารณา |
| สังขารด้วยภังคานุปัสนาญาณบ่อย ๆ เหมือนบุคคล |
| มีผ้าโพกศีรษะอันไฟกำลังลุกไหม้ ฉะนั้น. |
| จบ อรรถกถาภังคานุปัสสนาญาณนิทเทส |