๗๒ ๖๘.พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑
| บุรุษปรารถนาจะโดดข้ามแม้น้ำน้อยขึ้นไป |
| ยืนอยู่บนฝั่งโน้น จึงจับเชือกหรือท่อนไม้ ที่ติดอยู่ |
| กับต้นไม้บนฝั่งนี้ แล้วโดดข้ามไปโดยเร็ว จนตัว |
| ไปตกอยู่บนฝั่งโน้น เมื่อตัวตกที่ฝั่งโน้นแล้วก็ละ |
| ความหวาดหวั่นนั้น ขึ้นอยู่บนฝั่งได้ฉันใด, พระ- |
| โยคีบุคคลผู้ปรารถนาจะข้ามพ้นกิเลสทั้งหลายเห็น |
| ภัยฝั่งนี้ล้วนแล้วด้วยสักกายทิฏฐิ แล้วยืนอยู่ที่ฝั่ง |
| คือพระนิพพานอันไม่มีภัย จึงจับเชือกคือรูปขันธ์ |
| เป็นที่ยึดโดดมาโดยเร็วด้วยอุทยัพพยานุปัสสนา |
| เป็นเบื้องแรก หรือจับไม้กล่าวคือนามขันธ์นั้นไว้ |
| ด้วยดี กระโดดมาด้วยอาวัชชนจิตโดยนัยตามที่ |
| กล่าวแล้วในก่อน โดดขึ้นด้วยอนุโลมญาณ แล้ว |
| โน้มไปในพระนิพพาน เข้าไปสู่ที่ใกล้แห่งพระ- |
| นิพพานนั้น ก็ปล่อยอารมณ์คือสังขารธรรมนั้นเสีย |
| ได้ด้วยโคตรภูญาณ แล้วตกลงที่ฝั่งอื่นคือพระนิพ- |
| พานอันเป็นอสังขตธรรม แต่นั้นก็ตั้งอยู่ด้วยมรรค- |
| ญาณ ฉันนั้น. |
| นระผู้ใคร่จะดูพระจันทร์ ในเวลาที่พระ- |
| จันทร์ถูกเมฆหมอกบดบังไว้ ครั้นเมื่อเมฆหมอก |
| ถูกพายุพัดไปตามลำดับ จากหนาทึบเป็นบางและ |
| บางเข้าก็เห็นพระจันทร์ได้ฉันใด, โคตรภูญาณที่ |
| กำลังเพ่งอมตนิพพานอยู่ เมื่อโมหะที่ปกปิดสัจจะ |
| ไว้ถูกทำลายให้พินาศไปด้วยอนุโลมญาณตามลำดับ |
| ก็ฉันนั้นเหมือนกัน อนุโลมญาณก็มิได้เห็นอมต- |
| นิพพาน เหมือนลมเหล่านั้นก็มิได้เห็นพระจันทร์ |
| โคตรภูญาณก็บรรเทาความมืดไม่ได้ เหมือนบุรุษ |
| ก็บรรเทาเมฆหมอกไม่ได้ฉะนั้น. แต่มรรคญาณนี้ |
| เป็นไปในพระนิพพาน มิได้ละสัญญาอันโคตรภู- |
| ญาณให้แล้ว จึงทำลายกองกิเลสมีกองโลภะเป็น |
| ต้นได้ เหมือนจักรยนต์ที่ใช้เป็นเป้ากำลังหมุนอยู่ |
| นายขมังธนูยืนจ้องจะยิงอยู่แล้ว พอสัญญาอันคน |
| อื่นให้แล้ว ก็ยิ่งลูกศรไปทะลุแผ่นเป้าได้ตั้ง ๑๐๐ |
| ฉะนั้น. มรรคญาณนั้นนั่นแลทำทะเลหลวงคือสัง- |
| สารทุกข์ให้เหือดแห้งไป ปิดประตูทุคติเสียได้ |
| ทำคนที่มีหนี้คือกิเลสให้เป็นเสฏฐบุคคลผู้สมบูรณ์ |