ประมาณเท่านี้เถิดแล้วทำบริกรรม        พึงอธิฏฐานโดยนัยดังกล่าวแล้ว
นั้นแหละ.   น้ำย่อมเป็นแผ่นดินในที่ตามที่กำหนดพร้อมด้วยอธิฏฐาน.
            ภิกษุนั้นเดินไปบนน้ำนั้นดุจเดินไปบนแผ่นดิน.     มิใช่เดินไป
อย่างเดียว.       ยังให้สำเร็จอิริยาบถที่ปรารถนาได้.       มิใช่ทำให้เป็น
แผ่นดินได้อย่างเดียวเท่านั้น.    ยังนึกอธิฏฐานสิ่งที่ปรารถนาเป็นต้นว่า
แก้วมณี  ทองคำ  ภูเขาและต้นไม้  โดยนัยดังกล่าวแล้วได้อีกด้วย.   ย่อม
เป็นไปตามที่อธิฏฐานนั่นแหละ.      น้ำนั้นย่อมเป็นแผ่นดินแก่ภิกษุนั้น
เท่านั้น.       ย่อมเป็นน้ำแก่ชนที่เหลือ.   ปลาและเต่า และกาน้ำเป็นต้น
ย่อมเที่ยวไปได้ตามความพอใจ.     หากว่าภิกษุนี้ปรารถนาจะทำแผ่นดิน
นั้นแก่มนุษย์ทั้งหลายอื่น  ก็ย่อมทำได้.   แต่ย่อมเป็นน้ำโดยล่วงเลยกาล
ตามที่กำหนดไว้.

            บทว่า อากาเสปิ ปลฺลงฺเกน  จงฺกมติ -  เหาะไปในอากาศก็ได้
คือ  ไปโดยนั่งขัดสมาธิโดยรอบบนอากาศก็ได้.

             บทว่า  ปกฺขี  สกุโณ  คือ นกมีปีก   มิใช่นกที่มีปีกไม่สมบูรณ์
หรือนกปีกหัก.        เพราะว่านกเช่นนั้นไม่สามารถบินไปบนอากาศได้.
ภิกษุผู้ประสงค์จะไป่ในอากาศอย่างนี้เข้าปฐวีกสิณ  ครั้นออกแล้ว  จาก
ปรารถนาจะนั่งไป.  ควรกำหนดที่ขนาดบัลลังก์ทำบริกรรมแล้วอธิฏฐาน
โดยนัยดังกล่าวแล้ว.

             หากประสงค์จะนอนไป.  ควรกำเนิดขนนาดเตียง.   หากประสงค์
จะเดินไป.    ควรกำหนดระยะทาง.     ครั้นกำหนดที่ตามสมควรอย่างนี้
ด้วยประการฉะนี้   แล้วควรอธิฏฐานว่า     ขออากาศจงเป็นแผ่นดินโดย
นัยดังกล่าวแล้วนั่นแหละ.     อากาศก็จะเป็นแผ่นดินพร้อมกับอธิฏฐาน
นั่นเอง.
          อนึ่ง   ภิกษุประสงค์จะไปในอากาศควรไจทิพจักษุด้วย.   เพราะ
เหตุไร ?   เพราะในระหว่างย่อมมีภูเขาและต้นไม่เป็นต้น   อันเกิดตาม
ฤดูกาล.    หรือนาคและครุฑเป็นต้น    หวงห้าม   ทรายไว้.   เพื่อจะได้เห็น
พึงเหล่านั้น.   ก็ครั้นเห็นสิ่งเหล่านั้นแล้วควรทำอย่างไร  ?   ควรเข้าฌาน
เป็นบาท    ครั้นออกแล้วทำบริกรรมว่า   ขอจงเป็นอากาศเถิดแล้วอธิฏ-
ฐาน.
           อีกอย่างหนึ่ง   แม้เพื่อจะลงในที่ว่างก็ควรได้ทิพจักษุนี้.   เพราะ
หากว่าภิกษุนี้ลงที่ท่าอาบน้ำ   หรือที่ประตูบ้านอันมิใช่ที่ว่าง.   จะปรากฏ
แก่มหาชน.   เพราะฉะนั้น   มองดูด้วยทิพจักษุแล้วเว้นที่ไม่ว่าง   ลงใน
ที่ว่างด้วยประการฉะนี้.
         ในบทนี้ว่า  อิเมปิ  จนฺทิมสุริเย  เอวํมหิทฺธิเก  เอวํ  มหา-
นุภาเว  -  ลูบคลำพระจันทร์   พระอาทิตย์แม้เหล่านี้    ซึ่งมีฤทธิ์มาก   มี
อานุภาพมาก   พึงทราบความดังต่อไปนี้.    พึงทราบความมีฤทธิ์มากของ
พระจันทร์พระอาทิตย์   ด้วยการโคจรตลอดหมื่นสองพันโยชน์   ความ